ابراهيم اصلاح عربانى
536
كتاب گيلان ( فارسى )
جوانى و دل صاف و پاكم را ديد * از شادى به پدرم گفت كه : بچهام ماشاء اللّه جوان شده است * مىتواند آب و سراب را از يكديگر تشخيص بدهد « خوب » و « خراب » را از هم فرق بدهد * پدر من در پاسخ به مادرم گفت : به يارى پروردگار * بين مردم بتواند ، فردا مقام و نام بدست بياورد * تا پدر و مادرم از دنيا كوچ كردند حرفهايشان را به كار بستم * گفتم : چه خوبست آدم بشوم يك آدم پاك ، در اين دنيا بشوم * بين مردمان بروم ، صاف و پاك مقام و نام و نشان اگر نشد ، باكى نيست * به اين آرزو ، دست به كار شدم خودم را ميان صحنهء زندگى انداختم ، اى برادر * شبوروز با مردمان نشستم از آنان مدام تجربه آموختم * بين مردم گُم شدم . . . براى آنان رازم را نگفتم * رازم چه بود ؟ مىخواستم آدم بشوم ! در دنيا آدمى پاك بشوم * نامم را « كاسگول ، گيلهمرد » گذاشتم در اين دنيا ، گرم و سرد روزگار را چشيدم * ديدم هيچچيزى بهتر از « دانش » نيست پرسيدم كه : داناى جهان كيست ؟ * اين مردمان گفتند : اى برادر كه عالِم و دانا ذات پروردگار است * اوست كه هرزمان دستت را مىگيرد به تقاضاهاى تو از هرجهت رسيدگى مىكند * او به تو عقل كار و معاش مىبخشد او تو را به راه سعى و تلاش مىبرد * او به كلهات عقل سالم مىگذارد بدست تو كليد را قرص و محكم مىسپارد * اين حرفها بطور كامل مرا شيدا كرد در ته دلم عشق حق ، جا كرد * اكنون ، سالهاى سال است در زندگى با برازندگى دارم مىدوم * دل من آرزو دارد كه « آدم » بشوم آدمى پاك و بىغش در جهان بشوم ديلَ شير . . . گب دارم ايتا زيبيل * همه تامْ ، دَرَه مىديل ! ترسمه اگر نگم ، * هوطو مىراز ديلَه امرا ، ايوار مىسرا بَنَم به گيلْ * چى بگم و اللّه ، نانم چوطو بگم . . . من آخر او سرزبانَه نارَمه : * مىگبا لُعاب بَدَم دانْدانَه شلارو ، آبوتاب بدم * مىدسا ، هى والانم دو تا بالا جَلانَم * هى ، مرا تكان بدم مى لب و مَچّا همش نشان بدم * مىگَبه امْرا ، هلاچين بوخورم هى بشم بوجور ، بازام بايم بىجير * ترا دردسر بدم ، لاپ ، بيرابير . . . هَن قَدَر تانم بگم : * - سالانه سال بو ، ميره ب ، كفْ ويريز سَكَ زندگى كوديم ، نفس زهئيم * گاهى وختان كى بوئى : مىخوشى كم ، ناخوشى مىشين زياد ، * اوشانه كَلّانا گيفتيم مَرِه كَسْ بَه كَسْ زهئيم ! ايتا روز . . . * اى نفر نانم كى بو ، چيكاره بو داد بزه : * - بودوب ، بودوب ، دونيا به آخر بَرَسِه تا بايم بگم چَرِه ؟ * آسمان بگردسه ، بگردسه خُورِه گَرْ بگردسه * ايدفا ، مىسَرَهْ جوركى بامو فوگورْ دَسَه * مىا - ديل آبه نوبو ، زاله مىشين نتركسه ؟ ! داد بزم گورخانه قَدْ * امّا هيذَّره ، نو گفتم بَد و رَدْ ! اى نفر نانم كى بو ، چى كاره بو * داده بزه : - غير هَنْ نيه تَرِه چارهء كار * آسمانا تىدَسَه ميان بدار ، چاره غيرهَن نوبو * كى صدا بو گفته بو . . .